De domme zone van AI (en hoe je dit voorkomt)

Het is donderdagmiddag half vier, je zit al uren in dezelfde ChatGPT-sessie te werken aan een belangrijk voorstel en opeens begint het taalmodel eerdere afspraken te vergeten. Je zucht en typt gefrustreerd dat het antwoord niet klopt. Wist je dat uren achter elkaar doorwerken in dezelfde chat precies de reden is dat zon AI-tool slordige fouten maakt?

TL;DR: Zo voorkom je kwaliteitsverlies in lange gesprekken met AI-tools

•  Het werkgeheugen (het contextvenster) van een taalmodel raakt vervuild naarmate je meer vragen, opdrachten en bestanden toevoegt.
•  In lange gesprekken beland je in de zogenaamde ‘domme zone’. De tool raakt de draad kwijt, negeert eerdere instructies en gaat hallucineren door een overvloed aan details.
•  Gefrustreerd reageren en het taalmodel steeds verbeteren vergroot het probleem, omdat jouw herstelacties als nieuwe ‘data’punten worden gezien.
•  De oplossing is ‘Intentional Compaction’: vat je tussenresultaten samen en start een nieuwe chat om weer nauwkeurig verder te werken.

In het begin vonden we het allemaal logisch om een heel project in één sessie te proppen

Pas wanneer de tool ineens dingen door elkaar haalt, eerdere instructies negeert en details verzint, merk je dat je in de domme zone terecht bent gekomen. Dit fenomeen noemt men ook wel ‘context rot’. Bij elke opdracht leest het taalmodel de totale voorgaande interactie opnieuw van boven naar beneden. Op den duur verliest het de rode draad door te veel losse details.

De meeste mensen geloven dat ze streng moeten corrigeren als het een fout maakt

We hebben allemaal wel eens gefrustreerd tegen ChatGPT geroepen: “Dit is niet wat ik bedoelde, je snapt me niet! Doe het opnieuw.” Vervolgens biedt de tool beleefd zijn excuses aan en maakt drie zinnen later precies dezelfde fout.

In standaard AI-trainingen leer je om te vertellen wat de tool verkeerd doet. Maar in een lange chat werkt dit averechts. Het model neemt jouw correcties op in het contextvenster. Hoe meer irritatie en herstelwerk je toevoegt, hoe meer het contextvervuiling je veroorzaakt. Foutieve aannames en oude instructies blijven in de geschiedenis staan en beïnvloeden elke volgende berekening.

Een nieuwe start voorkomt dat jij AI-blunders verwerkt

Zodra je merkt dat ChatGPT, Claude of Copilot de hoofdlijnen kwijtraakt, stop je met doortypen in de huidige sessie en pas je ‘Intentional Compaction’ toe.

Dat kan volgens deze drie stappen:

Stap 1: Selecteer bruikbare uitkomsten en tussenresultaten

•  Scroll terug in je gesprek en kies uitsluitend de tussenresultaten of tekstdelen die al voldoen aan jouw kwaliteitsstandaard. 

Stap 2: Comprimeer de tekst tot de kern

•  Laat AI een beknopte samenvatting maken van het behaalde resultaat.
•  Zorg dat deze samenvatting geen fouten of correcties bevat die niet van toepassing zijn. Pas dit eventueel zelf aan.

Stap 3: Start de taak in een nieuwe werkomgeving (schone chat)

•  Open een compleet nieuwe chatsessie om met een schone lei te beginnen.
•  Plak hier uitsluitend de samenvatting in als uitgangspunt voor je volgende instructies.

Gebruik deze instructie uit de Stuurmansmethode ©

Binnen de Stuurmansmethode© maken we theorie direct toepasbaar op de werkvloer. Om ‘Intentional Compaction’ te gebruiken op een drukke werkdag, hebben we een praktische prompt voor je klaarstaan.

Merk je dat ChatGPT, Claude of Copilot eerdere afspraken negeert of feiten door elkaar haalt? Gebruik dan de onderstaande instructie. Kopieer vervolgens het antwoord, loop de tekst na en verbeter waar nodig. Open na jouw controle een nieuwe chat en gebruik die samenvatting als startpunt.

Verwijder of sluit de oude chat af, zodat je er niet per ongeluk in verder werkt ;). Zorg er uiteraard wel voor dat je alle bruikbare informatie eerst hebt gekopieerd, want weg is echt weg!

PROMPT:

A) Context en doel:

Deze chatsessie bevat een grote hoeveelheid voorgaande instructies, tussenresultaten, goedgekeurde resultaten, afgewezen voorstellen en gemaakte correcties over [onderwerp, bijv. de herziening van het HR-beleid]. Om inhoudelijke fouten door een overvloed aan informatie in een vervolgsessie te voorkomen, is het doel dat je eerst 3 verhelderende vragen stelt om de uitgangspunten scherp te krijgen. Na het beantwoorden verzamel je de goedgekeurde resultaten en vertaal je deze samen met de gemaakte correcties naar vaste uitgangspunten (wat wel te doen) en uitsluitingen (wat niet te doen) in een nieuw startdocument.

B) Rol:

Je bent een senior informatie-en procesanalist, gespecialiseerd in het ordenen, analyseren en structureren van complexe zakelijke documentatie en projectdossiers.

C) Opdracht en regels:

1. Analyseer alle voorgaande berichten in deze chatsessie.
2. Stel exact 3 verhelderende vragen om eventuele twijfelpunten over goedgekeurde onderdelen, niet-getoetste besluiten of specifieke randvoorwaarden af te stemmen.
3. Wacht op de antwoorden van de gebruiker voordat je het definitieve startdocument genereert.
   
4. Selecteer na beantwoording alle inhoud, besluiten en kaders die expliciet akkoord zijn bevonden.
   
5. Analyseer de gemaakte correcties en afgewezen voorstellen uit de gehele chatsessie.
   
6. Vertaal deze correcties naar een overzicht van vaste uitgangspunten (wat wel te doen) en uitsluitingen (wat niet te doen).
   
7. Structureer alle gegevens tot een startdocument voor een nieuwe werksessie.
   

•  Neem geen letterlijke weergave op van gemaakte fouten, verontschuldigingen of tussentijdse discussies.
  
•  Vertaal afgewezen keuzes naar concrete regels (bijvoorbeeld: 'Gebruik geen informele aanhef' of 'Noem geen specifieke budgetten').
•  Voeg geen inleidende of afsluitende beleefdheidszinnen toe.
  

D) Output format:

Fase 1 (Eerste reactie van de AI): 

Toon uitsluitend de 3 verhelderende vragen op basis van de analyse van de chat, genummerd van 1 tot en met 3.

Fase 2 (Na ontvangst van de antwoorden op de vragen): 

Structureer de uitvoer van het startdocument exact als volgt:

1.  Titel: Startdocument: [onderwerp, bijv. Herziening HR-beleid]
2.  Sectie 1: Goedgekeurde tussenresultaten
•  Schrijf dit onderdeel in alinea's van maximaal 4 zinnen per alinea.
3.  Sectie 2: Vaste uitgangspunten (Wat WEL te doen)
•  [Uitgangspunt 1]
•  [Uitgangspunt 2]
•  Enzovoort.
4.  Sectie 3: Uitsluitingen en randvoorwaarden (Wat NIET te doen)
•  [Uitsluiting 1]
•  [Uitsluiting 2]
•  Enzovoort.
5.  Sectie 4: Eerstvolgende acties
1. [Actie 1]
2. [Actie 2]
3. Enzovoort.

Sluit de tekst direct af na het laatste punt van Sectie 4 met de melding 'Einde startdocument.', zonder aanvullende opmerkingen of vragen.

Maak jezelf onmisbaar in plaats van vervangbaar

Door op tijd afscheid te nemen van een volle chat, voorkom je dat AI-blunders of slordige fouten in je rapporten en adviezen belanden. Pak zelf het stuur in handen en denk niet: ‘Ach, ik stel nog snel even één vraag.’

Wil je ontdekken hoe wij de theorie achter AI-taalmodellen toepasbaar maken op de werkvloer met de Stuurmansmethode©? Bekijk dan de informatie op deze pagina.