Waarom voelt AI gebruiken als valsspelen?

“Als ik tijdens mijn werk ChatGPT gebruik, klik ik het tabblad snel weg als er een collega langs mijn scherm loopt.”

Herkenbaar toch? Veel professionals en ondernemers die ik spreek voelen precies dezelfde schaamte.

Je bent bang dat collega’s of klanten denken: “Goh, die heeft zelf niks bedacht, AI heeft al het werk gedaan. Zo kan ik het ook.” Of erger nog, dat ze je minder slim of competent vinden.

Ik vroeg mij dus af waarom voelt AI gebruiken en daar eerlijk voor uitkomen zo ongemakkelijk en als een soort van valsspelen?

Dat ligt blijkbaar niet aan jou, of aan mij, maar aan hoe ons brein werkt. 

Ik ging op zoek naar antwoorden en kwam dit concept tegen: de 'Labour Illusion', uitgebreid onderzocht aan onder meer Harvard Business School (door Buell & Norton). Hieruit blijkt dat ons brein de waarde van een resultaat koppelt aan de hoeveelheid zichtbare inspanning die erin is gestoken.

Dit is het idee: zichtbare moeite = meer kwaliteit en vertrouwen (voor ons gevoel dan). 

Een heel makkelijker voorbeeld waar je dit terugziet is in restaurants met een open keuken. Als je de koks live ziet koken, waardeer je het eten meer en vind je de prijs logischer dan wanneer exact hetzelfde bord uit een dichte klapdeur komt.

Hoe werkt dit nu precies met AI op de werkvloer?

Als jij een taak waar je normaal drie uur op zit te zweten binnen 10 seconden op je scherm hebt staan, dan ontbreekt elk spoor van zichtbare inspanning. Jouw brein (en dat van je collega’s) raakt in de war. Niet zichtbaar hard gewerkt? Dan is de kwaliteit vast laag en heb je niet je best gedaan.

Je voelt je ongemakkelijk, maar dat een document sneller tot stand komt, betekent natuurlijk niet dat jouw kennis minder waard is.

AI neemt NIET jouw vakkennis, ervaring, unieke denkwijze en waarde weg. Het ligt er puur aan HOE je het inzet.  

Zodra je ChatGPT gebruikt als een antwoordmachine en teksten klakkeloos overneemt, word je inderdaad gewoon een doorgeefluik. Maarrrr als jij de leiding houdt, is AI niks anders dan een snelle samenwerkingspartner.

Jouw echte waarde zit namelijk niet in alles zelf handmatig uitwerken en uitzoeken. Maar in de combinatie van jouw denkwijze, visie, keuzes en bijsturing met AI.

Hoe gebruik je AI vanaf vandaag zonder dat het als valsspelen voelt?

Heel makkelijk: met de 2-stappenmethode dat ik altijd gebruik.

Mijn 2 stappen methode:

1. Start met jouwen eigen brein (braindump): Vraag AI nooit om vanuit het niets een plan te bedenken. Spreek of typ eerst jouw eigen gedachten, visie of losse ideeën in. Dit hoeft niet perfect te zijn, steekwoorden of een snel spraakbericht werken al prima.
2. Laat AI een eerste concept maken en vragen stellen: Laat het jouw input ordenen tot een eerste opzet en vraag AI om jou 3 verduidelijkende vragen te stellen. Die vragen helpen je om dieper na te denken en halen inzichten naar boven waar je zelf vooraf niet op gekomen was.

👉 Kopieer & plak deze prompt:

A) Context en doel

Ik wil een [Type document, bijv. plan van aanpak / e-mail / rapportage] maken over [Onderwerp] en dit is mijn doelgroep [bijv. Directie / teamleden / klant]. Jouw doel is om mijn eerste gedachte te structureren tot een eerste concept zonder zelf feiten, meningen of aannames te bedenken.  

Hier zijn mijn eerste gedachten en randvoorwaarden:

•  [Spreek of typ hier jouw losse ideeën/punten in]
•  [Jouw visie of de gewenste insteek]

B) Rol

Neem de rol aan van een senior business consult.

C) Opdracht en regels

1. Neem mijn inhoud als 100% leidend en zet dit in een professioneel eerste concept versie. Bedenk geen nieuwe feiten of meningen zelf.

2. Stel mij onderaan 3 verduidelijkende vragen over mijn input die gericht zijn op mijn blinde vlekken, ontbrekende onderbouwing of informatie."

3. Zodra ik antwoord geef op jouw 3 vragen analyseer je mijn antwoorden en her-evalueer je het eerste concept. Je werkt een nieuw concept 2.0 uit en geeft mij 3 creatieve invalshoeken of 'wat-als' scenario's waarin dit idee nog krachtiger kan worden toegepast. Laat mij kiezen welke invalshoek we definitief doorvoeren.

Als een collega nu vraagt: "Zo, hoe heb je dit voor elkaar gekregen?" Kun je vol zelfvertrouwen zeggen dat je AI hebt gebruikt en hoe je dit hebt gedaan zonder schaamte.